Beyin Neden Büyük Resmi Anlamak İçin Ayrıntıları Unutur?

İşe gidip gelmenizi düşünün. Muhtemelen işinize veya okulunuza gitmek için gereken yollar, trenler veya otobüsler hakkında sağlam bir kavrayışa sahipsinizdir fakat yol boyunca gördüğünüz diğer tüm arabaları veya metro yolcularını zihninizde canlandırabiliyor musunuz?

Yapılan yeni bir araştırmaya göre, detayları hatırlamakta zorlanmanızın sebebi beyninizin bu bilgileri önemsiz olarak kabul etmesidir. Söz konusu işe gidip gelmek olduğunda beyniniz, günden günde ortaya çıkan farklılıkları değil büyük resimdeki aynı kalan şeyleri önemser.

Davachi, “Diğer bir deyişle beyin bir deneyime ilişkin belirli ayrıntıları öğrenme, bunları bir arada tutma ve benzer deneyimleri bir bütün içinde eritme arasındaki ilişkiyi otomatik belirler.” dedi.

Davachi’nin Live Science ‘a verdiği bir demeçte, “Bizce bu bilgidir. Yaşam boyunca, birçok deneyime göre dünyanın nasıl çalıştığını anlamak için bir şeyleri bir araya getiririz.” dedi.

Davachi ve meslektaşları, Neuron dergisinde 27 Eylül Çarşamba günü yayınlanan çalışmada, uzun zamandır teoriye tabi tutulan ancak nörobilimciler tarafından asla gösterilmeyen bu parça/bütün ilişkisini ilk kez sergilediler.

Davachi, “Bu tarzda bilginin zaman içerisinde ortaya çıkması, beynin uykudan sonra bir şeyler yaptığı anlamına geliyor.” dedi ve ekledi: “Mevcut bilgiler güncelleniyor, eğer eklenecek yararlı bir şeyler var ise yeni bilgiler ekleniyor. ”

Davachi yaptığı çalışmada, dört sahneden birinde (bir sahil , bir orman , şehir ya da bir yatak odası) belirli nesnelerin görüntüleri sunulduktan sonra katılımcıların beyin taramaları başlangıçta her bir nesne-yer eşleştirmesini yaparken o odadaki belirli nesnelerin akıllarındaki izini gösterdi. Ancak bir hafta sonra modeller farklıydı. Bilim insanları tüm nesneleri incelediğinde, sinirsel aktivasyon örneği o nesnenin daha önceden nasıl yerleştirildiğine bağlı olarak farklı görünüyordu.

Davachi, “Bir haftada benzer bir yapılanmayı görmeye başladık. Bütün modeller bir araya geliyordu.” dedi.

Deney, beynin iki bölümünün hafızadaki belirli parçaları bir bütün bilgi içerisinde kaynaştırmak ile özellikle yükümlü olduğunu ortaya çıkardı. İnsanlar bir hafta sonra tekrar gözden geçirildiğinde, beyinlerinin kavrama hassasiyeti yüksek ve uzun süreli anılardan sorumlu kısmının çalıştığı görüldü. Davachi bunun beklenen bir durum olduğunu söyledi. Ancak beklemediği şey hipokampüsün de büyük bir rol oynamış olmasaydı.

Davachi’nin açıklamasına göre hipokampüs , genellikle bu deneyin ortaya çıkardığı detayların bütünde kaybolmasını önlemek için birbirinden farklı anıları beyinde ayrı tutmaktan sorumlu olduğu düşünülmektedir. Ancak bu olayda Davachi, hipokampüsün anıları yeniden yazdığını, belki daha da ileri giderek beynin daha geniş bilgi deposu ile birleştirdiğini söyledi.

Davachi, “Bu veriyi ters yönde bile yorumlayabilir ve –Bak, beyin bu bilgiyi ayrı tutuyor- diyebilirsiniz fakat önemli olan şey beynin her ikisini de yapıyor olması, bilgiyi gruplandırmasıdır.” dedi.

Ancak bu çalışmada cevaplanmayan şey, örneğin bir sahil sahnesine dair anıların kişinin sahil ile alakalı zaten mevcut olan bilgi ve deneyimleri ile nasıl kaynaştırıldığıdır. Bununla birlikte yeni bulgular, belirli temalar içindeki olay gruplarının daha bütünlüklü bir kavrayış uğruna ortadan kaybolmaya eğimli bireysel, anlık ayrıntılar ile birlikte aynı nöron hareketlerinin ürünü olduklarını ortaya koyuyor. Sinirbilim alanında, medial prefrontal korteksin bir kişinin kendi hayatının otobiyografik hatıralarını elde etme sorumluluğunun da olduğu bilinmektedir.

Davachi’nin laboratuvarı aslında bu deneyi neredeyse iki yıl önce gerçekleştirdi, bu yüzden bazı güzel ayrıntıların, büyük resmi hatırlarken hafızasında bulanık hale geldiğini söyledi. Davachi, bu bulguların üzerine yenilerini eklemek için verilerini analiz ediyor ve kendi bulgularını, daha gerçekçi anıları canlandıran deneylerle doğrulamaya çalışıyor.

Çevirmenin notu:  Tompary&Davachi Hafıza Laboratuvarı http://davachilab.org

Yazar: Dan Robitzski, Staff Writer

Çevirmen: İlayda Yıldırım

Kaynak: https://www.livescience.com/60571-why-brain-forgets-details-for-big-picture.html

Bunları da beğenebilirsin Çevirmenin diğer yazıları