Böcek Sayısındaki Çarpıcı Düşüş Sonrası “Ekolojik Kıyamet” Uyarıları

Bilim insanlarını şaşırtan yeni bir araştırmaya göre kanatlı böceklerin oranı son 25 yılda dörtte üç oranında düştü.

Böcekler, hem polen taşıyıcılar hem de diğer vahşi hayvanlara av olmaları açısından Dünya üzerindeki yaşamın ayrılmaz bir parçasıdır ve kelebekler gibi bazı türlerin sayısının azalmakta olduğu halihazırda bilinmekteydi. Tüm böceklerin oranındaki düşüş üzerine yeni ortaya çıkan bir ölçüm ise dünyanın, insan toplumu üzerinde de şiddetli etkileri olacak “ekolojik bir kıyamet yolunda ilerlemekte” olduğuna dair uyarılara sebep oldu.

Araştırmacılar, yeni verilerin Almanya’nın dört bir yanındaki doğa koruma alanlarından elde edildiği ancak tarım alanlarının baskın olduğu tüm araziler için çıkarımlara olanak sağladığını söyledi.

Oranlardaki büyük düşüşün sebebi henüz belirsiz ama vahşi doğanın tahribatı ve böcek ilaçlarının yaygın kullanımı en çok şüphe duyulan faktörler ve iklim değişikliğinin de rolü olabileceği düşünülüyor. Bilim insanları hava şartları ve koruma alanlarındaki arazi değişimlerini olası sebepler arasında görmüyor ama böcek ilaçlama seviyeleri hakkında veri toplanmadı.

Yeni araştırmayı yöneten, Hollanda’daki Radboud Üniversitesi’nden Hans de Kroon “Kanatlı  böcek sayısının böylesine yüksek bir oranda ve böyle büyük bir alan boyunca düşüyor olması endişe verici bir keşif.” dedi.

Yeni keşfi gerçekleştiren ekibin üyelerinden, İngiltere’deki Sussex Üniversitesi’nden Prof. Dave Goulson, “Böcekler Dünya’daki yaşamın yaklaşık üçte ikisini oluşturmaktadır ama oranlarda korkutucu bir düşüş söz konusu” dedi. “Görünüşe göre çok büyük araziler boyunca toprağı çoğu yaşam formu için yaşanmaz hale getiriyoruz ve şu an ekolojik bir kıyamet yolunda ilerlemekteyiz. Bu böcekleri yitirirsek her şey çökmeye başlayacak.”

PLOS One dergisinde yayımlanan araştırma Almanya’nın çeşitli yerlerinden, 1989’da böcek toplamanın katı bir şekilde standartlaştırılmış yollarını kullanmaya başlamış düzinelerce amatör böcekbilimcinin çalışmalarını temel alarak yapıldı. 63 farklı doğa koruma alanındaki tüm kanatlı böceklerden toplamı 1500’ün üzerinde örnekler yakalamak için çadır şeklinde özel tuzaklar kuruldu.

Her örnekteki böceklerin toplam ağırlığı ölçüldüğünde oranlardaki korkunç azalma ortaya çıktı. 27 yıllık bir dönem boyunca yıllık ortalamadaki düşüş %76’ydı ama araştırmadaki düşüş oranı, üstelik böcek sayısının tepe noktasına geldiği yaz mevsiminde çok daha büyüktü; %82.

Böcek sayısındaki azalma üzerine daha önceki raporlar Avrupa çayır kelebeği gibi belirli türler üzerineydi, bu türün son onyıllardaki düşüşü de %50’ydi. Yeni araştırmada ise nadiren incelenen eşekarıları ve sinekler dahil tüm kanatlı böcekler yakalandı, bu özelliği de araştırmayı azalmanın daha güçlü bir göstergesi haline getirdi.

Araştırma ekibinin bir diğer üyesi, Radboud Üniversitesi’nden Caspar Hallman, örneklerin koruma alanlarından alınmış olmasının bulguları daha da endişe verici hale getirdiğini söyledi: “Bu alanların hepsi koruma altında ve çoğu da bakımı iyi yapılan doğa koruma alanları. Bu çarpıcı düşüş bunlara rağmen gerçekleşti.”

Amatör böcekbilimciler aynı zamanda ayrıntılı hava ölçümleri yapıp koruma alanlarındaki arazinin ya da bitki türlerinin değişimini kayıt altına aldı ancak bunlar böceklerin kaybını açıklayamadı. Amatör böcekbilimcilere liderlik eden, Almanya’daki Krefeld Böcekbilimi Topluluğu’ndan Martin Sorg: “Hava mevsim içinde ya da yıllar arasındaki dalgalanmaların çoğunu açıklayabilir ancak süratli bir azalma eğilimini açıklamıyor.” dedi.

Goulson’a göre muhtemel bir açıklama olarak, doğa koruma alanlarından ayrıldıklarında kanatlı böcekler yok oluyor. “Tarım arazileri, herhangi bir yabani canlı için çok az şey sunuyor.” diye ekledi Goulson. “Fakat ölümlerine sebep olan şey de tartışmaya açık. Yiyecek bulamama ihtimali veya kimyasal zirai ilaçlara maruz kalma veya ikisi birden bu duruma sebep olabilir.”

Eylül ayında İngiltere hükümetinin ileri gelen bilimsel bir danışmanı, dünya çapındaki düzenleyicilerin, pestisitleri peyzajlardaki endüstriyel ölçeklerde kullanmanın güvenli olduğu değerlendirmesinde yanıldıklarını ve tüm peyzajların kimyasallarla dozlanmasının etkilerinin büyük oranda göz ardı edildiğini belirtti.

Bilim insanları, yeni bulguları diğer bölgelerde doğrulamak ve konuyu daha ayrıntılı bir şekilde keşfedebilmek için acilen daha ileri boyutta çalışmalara ihtiyaç duyduklarını söyledi. Çoğu böcek uçarken, uçamayanlar, doğa rezervlerini daha az sıklıkla terk ederler ve daha iyi yolculuk ederler. Daha küçük ve daha büyük böceklerin farklı şekilde etkilenmesi mümkündür. Alman örneklerinin tamamı korunmakla birlikte daha ayrıntılı bir şekilde analiz edilecektir.

Bu arada De Kroon şunları söyledi: “Zehirli maddelerin kullanımı ve tarım arazilerinin sınırlarının çiçeklerle tamamen ortadan kalkması gibi olumsuz bir etkisinin olduğunu bildiğimiz şeyleri daha az yapmak zorundayız.”

İngiltere’deki East Anglia Üniversitesi’nden Lynn Dicks, yeni araştırmaya dahil olmadığını ve çalışmanın ikna edici olduğunu söyledi. “Çalışma, birçok entomolojistin bir süredir şüphelendiği endişe verici bir düşüş için önemli olan yeni kanıtlar sağlıyor.

“Kanatlı  böceklerin toplam biyokütlesi yılda gerçekten yaklaşık %6 oranında düşüyorsa son derece ilgilidir.” dedi. “Gerçekten önemli ekolojik fonksiyonlara sahip olan kanatlı böceklerin sayısı da çok önemlidir.” Çiçekleri tozlaştıran sinekler, kelebekler ve güveler, birçok çiçekli bitki için arılar kadar önemlidir.

Birçok hayvana (kuşlar, yarasalar, bazı memeliler, balıklar, sürüngenler, amfibi hayvanlar) yiyecek sağlarlar. Sinekler, böcekler ve eşekarıları da zararlıları kontrol altına alan ve genellikle bu yeri temizleyen yırtıcı ve ayrıştırıcılardır.

Bu büyük düşüşün yorumlanmasında kullanılan bir diğer örnekleme de “otomobillerin ön camları” örneklemesidir. Hatırlayacağınız üzere, otomobillerin ön camlarında sıkışan böceklerin ölümü anekdot olarak sıkça kullanılır.

“Bence gerçek.” dedi bu durum için Goulson. “Ben Fransa’nın dört bir yanını arabayla gezdim bu yaz -ön camınızın dağınık olduğunu düşündüğünüz zaman- temizlemek için tam olarak durdurmam gerekmiyordu.”

Yazar: Damian Carrington

Çevirmen: Saffet Yalçın, Umut Devrim Çelik

Kaynak: https://www.theguardian.com/environment/2017/oct/18/warning-of-ecological-armageddon-after-dramatic-plunge-in-insect-numbers

Bunları da beğenebilirsin Çevirmenin diğer yazıları