Bölüm 2: ABD’nin Domuzlar Körfezi İstilası, 1. Kısım

1 Ocak 1959’da tek bir ateş dahi etmeden 5000 işgalci askerin tümünün devrimci harekete teslim olduğu Moncada Ordu Kışlasını ele geçiren Fidel Castro, askerlerini Santiago De Cuba’ya götürürken Che Guevara, birliklerini devrimci işçiler tarafından ele geçirilen Santa Clara, Havana’ya götürür. 20,000’den fazla işçi ve köylüyü katleden General Fulgencio Batista, Küba’dan kaçar, kendisi tarafından tutuklanan ve sürgüne gönderilen Kübalılar evlerine geri dönerken Batista, destekçilerini de Miami Florida’ya gönderir. Kuruluş, herhangi bir sosyalizm ifadesi olmadan ama işçi, köylü ve özellikle de tarım reformu haklarını daha iyi kurmak için güçlü bir program ile yeni bir Küba devletinde baş gösterir. Küba hızlıca Birleşik Devletler ile diplomatik ilişkiler kurar, günler sonra ABD de buna uyum sağlar (7 Ocak 1959). ABD Kongre üyeleri, savaş sırasında 10 ya da daha fazla kişinin öldürülmesini emreden savaş suçlularını yargıladığı ve idam ettiği için yeni kurulan Küba hükümetine saldırırlar. İki ABD Temsilcisi (Porter ve Powell) Küba’ya gider ve halka açık olan Küba yargılama sürecini ve savaş suçlularının infazlarını savunurlar.

21 Ocak günü Castro, bir milyondan fazla işçi ve köylünün bir araya geldiği bir toplantıda yaptığı konuşmada, ABD’nin Batista’ya ve Latin Amerika’daki diğer her diktatörlüğe siyasi müdahalede bulunmaması ve yeni doğan Küba devrimine saldırması yönündeki politikasını kınadı. Castro, ”Küba halkına karşı bir sefer başlattılar çünkü onlar sadece siyasi değil ekonomik açıdan da özgür olmak istiyorlar. Küba halkına karşı bir sefer, çünkü tüm Amerika için tehlikeli bir örnek haline geldiler. Küba halkına karşı bir sefer, çünkü yabancı tekellere yapılan zahmetli imtiyazların iptali çağrısında bulunacağımızı biliyorlar, çünkü elektrik oranlarının burada düşeceğini biliyorlar, çünkü diktatörlük tarafından yapılan tüm zorlu imtiyazların incelenip iptal edileceğini biliyorlar.” açıklamasını yapar.

2 Şubat 1959’da bir Amerika vatandaşı, Allen Mayer, Fidel Castro’ya suikast girişiminde bulunduğu için tutuklandı. 7 Şubat’ta Küba Cumhuriyeti, Küba’nın 1940 Anayasasını geri getirdi (1952’deki askeri darbesinden sonra General Batista tarafından kaldırılmıştı). 13 Kasım’da Jose Miro Cardona istifa ettikten sonra Fidel Castro Başbakan oldu.

3 Mart’ta, Küba hükümeti ITT’nin bir üyesi olan Küba Telefon Şirketi’ni kamulaştırır ve muazzam telefon ücretlerini önemli ölçüde düşürür. İki gün sonra, eski cumhurbaşkanı Ramon Grau San Martin, ABD ordusundan, işgal ettiği büyük Guantanomo deniz üssünü (116 km2) terk etmesini talep eder. ABD hükümeti Küba’daki askeri üssünü bırakmayı reddeder ama yılda 2.000 dolara zorla “kiralamak” için Küba’ya bir çek yazar. Küba hükümeti bu çeklerden hiçbirini paraya çevirmedi. Ayın geri kalanında Küba’da Kentsel Dönüşüm Yasası’yla tüm kiralar yüzde 30 ila 50 oranında düşerken ilaç fiyatı da büyük ölçüde azaldı. 26 Mart günü, 1958’de özel ordusunun Küba gerillalarıyla savaşmasına öncülük eden Ernesto De la Fe (Batista’nın İstihbarat Bakanı) ve Rolando Masferre (Autentico Senator), Fidel Castro’ya yönelik planladıkları bir başka suikast ortaya çıkarıldığı için yıl sonunda Küba’dan Florida’ya kaçarlar.

15-26 Nisan 1959’da Başbakan Fidel Castro, yeni Küba Cumhuriyeti adına ABD Başkanı Eisenhower ile görüşmek için ABD’ye gitti ancak bu reddedildi ve yalnızca Başkan Yardımcısı Richard M. Nixon ile bir görüşme yapmasına izin verildi. Görüşmenin ardından Nixon, Eisenhower’a Fidel Castro’nun söylemese bile açlık, işsizlik ve adaletsizliğin olduğu bir demokrasinin olamayacağı, “demokrasi bir sözcükten fazlasıdır” gibi şeyler söylediği için bir komünist olduğunu iletti. Birleşmiş Milletler’de Castro, Küba’nın bağımsız bir konuma geleceğini açıkladı. Liberal senatörler ve ABD halkının büyük çoğunluğunun Küba devrimini pozitif bir adım olarak gören teşvikiyle 2 Mayıs’a kadar Birleşik Devletler, Küba’nın tarım reformu programının geliştirilmesinde teknik iş birliği teklifiyle Küba’yla Dört Nokta anlaşması imzalar.

17 Mayıs 1959’da Küba hükümeti Tarım Reform Kanunu’nu yürürlüğe koydu; bu 1.000 dönümden büyük olan tüm arazileri toprak sahibi olmayan köylülere ve işçilere dağıtma ve Küba’nın en verimli olan topraklarının %75’ine sahip olan yabancı toprak sahipliğini yasaklamaya yönelik bir kanundu. Küba hükümeti yıllık faiz oranını yüzde 4.5 (o zamanki ABD devlet tahvil oranlarının çoğundan daha yüksek bir yüzde) ödeyerek 20 yıllık sabit vadeli devlet tahvilleri ile tüm yabancı sahipli arazileri alır. Reform sonucunda 200 binden fazla Küba ailesi hayatlarında ilk kez arazi sahibi olurlar.

Sonuç olarak ABD’de muhalefet artar ve 5 Haziran günü Sen. George Smathers (Florida Demokratı)  Küba şeker kotasını azaltmak için bir değişiklik önerir. 6 gün sonra Birleşik Devletler hükümeti ABD’li şirketlere Küba’da işgal ettikleri topraklar için verilen tazminat şartlarını resmi olarak protesto etti. ABD toprak sahipleri, bu vergi oranlarının 30 veya 40 yıl boyunca ayarlanmadığını ve dolayısıyla da arazinin şimdiki değerini göstermediğini açıklayan vergi değerlendirme oranlarına göre tazminat verilmesine karşı çıkar. Bu onlarca yıldır yabancı toprak sahiplerine büyük avantaj sağlamıştı; vergi oranlarının güncellenmemesi, 30 ya da 40 yıllık değerler üzerinden vergi verilmesi anlamına gelirdi; yani her geçen yıl giderek daha düşük vergi oranları. Buna rağmen, Küba hükümeti yabancı toprak sahipleriyle görüşmeler yapar ve İngiltere, Kanada, Fransa, İtalya, Meksika, İspanya ve İsveç’teki toprak sahipleriyle anlaşmalara varır. ABD toprak sahipleri herhangi bir görüşme için oturmayı reddeder.

1959 yılının Temmuz ayına gelindiğinde CIA, bir yıl içinde öldürülmesi emriyle Fidel Castro’yu öldürmesi için kiralık katil tutar. Castro, Birleşik Devletler tarafından düzenlenen suikastın farkındayken, plan ya da misilleme yapma girişiminde bulunmaz, ancak Küba ile ABD arasında barışı sağlamaya çalışır. 16 Temmuz’da başkan Urrutia istifa eder ve Osvaldo Dorticos Torrado başkan olur.

10 Ağustos’ta Dominik diktatörü Rafael Trujillo ve General Batista’nın talimatıyla Dominik Cumhuriyeti radyosu Küba halkına kitlesel kundaklama ve cinayet yoluyla hükümetlerini devirmek için karşı devrimci talepler yayınladı. Karşı devrim girişimi, duydukları anda her Kübalı için zaten başarısız olmuştur, 13’ündeki son uğraş da Dominik C-47 uçağının Küba’ya silah ve mühimmatlarına el konulmuş halde inmesiyle, zaten zayıf olan girişimi tamamen durdurmuştur. 20 Ağustos’ta Küba’da daha fazla eve elektrik yardımı (çoğu Kübalı hayatında hiç ampul görmemişti) sağlamak için ”Küba Elektrik Şirketi” tekelinin (Amerikan Dış Güç Şirketi’ne aitti) satış oranları elektriği daha ekonomik hale getirmek için yüzde 30 oranında azaltılır.

11-21 Ekim tarihleri arasında, Pinar del Rio ve Camaguey vilayetlerinde bulunan Küba şeker fabrikalarına ABD uçakları üç gizli hava saldırısı düzenler. Küba, savunma amaçlı uçaklar satın almak için çabalamaya başlar, ilk önce satışlar için uzlaşmaya varmayı kabul eden İngiltere’ye bakar. ABD bunları öğrendikten ve aksi yönde tavsiyelerde bulunduktan sonra İngiltere anlaşmadan hemen geri çekilir. 21 Ekim günü Havana’da düzenlenen bir hava saldırısında iki kişi ölür ve sokaklardaki 45 sivil yaralanır. Bir sonraki gün Las Villas vilayetinde bir ABD askeri uçağı yolcularla dolu bir treni bomba yağmuruna tutar. Buna karşılık Kübalılar halk seferberlik güçleri oluşturur. 25 Ekim’de Küba devrimci ordusunun lideri Camilo Cienfuego gizemli bir uçak kazasında trajik bir şekilde kaybedilir.

Çevirmen: Özgenur İpekçi

Kaynak: https://www.marxists.org/history/cuba/subject/bay-of-pigs/index.htm