Elvis Amerikan Pop Kültürünü Nasıl Değiştirdi?

Elvis Presley kırk yıl önce, 1977 yılında 42 yaşındayken o ünlü dansını da yanına alarak aramızdan ayrıldı.

Elvis’in “Hound Dog”, “Blues Suede Shoes” ve “Suspicious Minds” gibi single’ları, film müzikleri ve konser albümleri dünya çapında milyarlarca kopya sattı.

Elvis’in Tupelo/Mississippi gibi mütevazı bir yerden çıkıp olağanüstü servet sahibi uluslararası bir süperstar olması sadece birkaç yılını aldı. İsmi, yüzü ve sesi o zamanlarda günümüzde de olduğu gibi anında tanınıyordu. Fakat Elvis “Rock and Roll’un Kralı” olarak tanınsa da tüm genellemelere meydan okuyor.

1935 yılında iki odalı küçük bir evde doğan Elvis; ailesine, özellikle annesine düşkün utangaç bir çocuktu. On yaşında ilk defa seyirci karşısına çıktı. Gospel müzikten ve ailesinin üyesi olduğu Protestan kilisesinin korosundan etkilendi.

Presley’ler 1948’de Memphis Tennessee’ye taşındılar. Genç Elvis ünlü Beale sokağında yerel müzikten kent müziğine pek çok tarzı, özellikle R&B tarzını dinleyerek müzik dünyasını keşfediyordu. Elvis burada ayrıca dış görünüşünde değişiklikler denedi. Özellikle saçlarına vazelinle yaptığı perçemini burada yaptı.

Elvis, 1954 yılında eski bir Blues klasiği olan “That’s All Right (Mama)” isimli şarkıyı kendi yorumuyla Memphis’te kaydetti. Kayıt çok büyük ilgi gördü ve yerel radyo istasyonlarında durmadan çaldı. Elvis ve grubu oradan kendine özgü bir Rock and Roll grubuna evrildi. Farklı müzik tatlarını enerjik bir vokal, yeni ritimler ve elekro gitarla harmanladılar. 1955’te Elvis’in müzikal kariyeri uçuşa geçti. Daha sonra Elvis’in uzun süre menajerliğini yapacak Albay Tom Parker, RCA plak şirketiyle anlaşma imzalanmasını sağladı. Elvis’in RCA’den çıkan ilk single’ı “Heartbreak Hotel” 1956’da Amerikan müzik listelerinin ilk sıralarına oturdu.

Şarkıları yükselişe geçerken Elvis kendine televizyonda da yer buldu. Aralarında en önemlisi ulusal ününü arttıracak “Ed Sullivan Show” idi. Kısa süre sonra Elvis’in sinema kariyeri, eleştirmenlerce beğenilmese de çok iyi gişe başarısı yakalayan “Love Me Tender” ile başladı.

All Shook Up

Elvis herkes tarafından sevilen bir figür haline gelmişti. Ancak şarkıcı bir çok tartışmaya konu olmuş, halk arasında ve basında güçlü fikirler uyandırmıştı. Ekrandaki şıklığı ve abartılı dönüşlerle ritmi vurgulayan diğer vücut hareketlerinden oluşan performans tarzı genç dinleyicilerini etkileyip heveslerini ve moda tarzlarını şekillendirdi.

Elvis “teşhirci” olarak etiketlendi ve tavırları genç Amerikalıların beynini yıkadığını iddia eden kiliseler tarafından eleştirildi. Kızgın ebeveynler Rock and Roll’u suç işlemeye ve itaatsizliğe yönelten bir akım olarak görüyorlardı. Frank Sinatra tartışmaya katılmış ve bu müzik türü için “dünya üzerindeki her uzun favorili çocuk suçlunun savaş müziği olmayı başarıyor” demiştir.

Rock and Roll’un çift ırklı kökleri, beyazların Country müziği ile siyahilerin R&B’sinin karışımı olan yapısı ve Elvis’in bu türdeki öncülüğü ayrıca ona kültürel yozlaşmaya sebep olduğu suçlamasının gelmesine sebep oldu. Bu tartışmaların ırk ayrımı, güneydeki ırkçılık ve yurttaş hakları için ulusal hareket zemininde yer alması da Elvis’e yönelik kızgınlığı artırdı.

Always On My Mind

1958’de Elvis’in askere çağrılması hayranları ve medya için büyük bir olay olmuştu. Temel eğitimlerden sonra Üçüncü Zırhlı Tümeni’ne katılmış ve iki yıl Almanya’da kalmıştır. Bu sırada 1960’ta çok satan şarkıları “It’s Now or Never” ve “Are You Lonesome Tonight” popülaritesini hızla artırıyordu.

Elvis 1960’larda yanında film müziği albümleri de çıkarılan müzikal komedi filmlerinde rol aldı. Bununla birlikte altmışların ortalarında Elvis kariyerinde düşüş yaşadı. Son canlı yayın performansından birkaç yıl sonra “Elvis” adlı ünlü bir televizyon programıyla geri döndü ve onu 1973’de “Aloha from Hawaii” izledi.

Kariyerinin tekrar yükselişe geçtiği 70’li yıllarda, 1967’de Priscilla Beaulieu ile evlendiği Las Vegas’ta verdiği konserler popüler ve kârlıydı, ünlü şarkıcı “The Wonder of You, Burning Love”, ve “An American Trilogy” gibi sevilen şarkılarını suni elmaslarla bezenmiş ispanyol paça tulumlar giyerek söylüyordu.

Ne yazık ki yıllarca reçeteli ilaçları kötüye kullanımı ve sağlığının bozulması sonucu Elvis Presley, Graceland’deki evinde ani bir kalp krizi sonucu 16 Ağustos 1977’de aramızdan ayrıldı. Yas tutan binlerce insan Memphis’teki malikanesinin dışında Elvis’in açık duran bedenini görmek için toplandı. ABD başkanı Jimmy Carter Elvis Presley için, “Müziği ve kişiliği… Amerikan popüler kültürüne kalıcı bir iz bıraktı” dedi.

Utangaç genç bir çocuktan, dünya çapında bir süperstara, yirminci yüzyılın ikonu Elvis Presley hayattayken bulmaca gibi biriydi ve hala öyle. Tüm zamanların en ünlü, en çok iz bırakan müzisyenlerinden biri. Yetenekleri ve becerisi, hataları ve kusurları ilk kez homurdandığı günkü kadar büyüleyici.

 

Yazar: David Anderson

Çevirmen: Efe Caner Altan

Kaynak: https://theconversation.com/how-elvis-permanently-changed-american-pop-culture-81917