Galler’in Koro Geleneği – Bölüm 1

1198’de Giraldus Cambrensis tarafından yapılan bu referans, “profesyonel” ozanların şarkılarına ek olarak, şarkıların ses partilerine ayrılarak [Ç.N. Ses partileri: Soprano, alto, tenor, bas] söylendiği eski bir Galliler geleneğine işaret ediyor gibi görünüyor. Reformasyona kadar Roma kilise geleneğindeki şarkı okulları gelişmiş görünüyor, ancak Tudor zamanları sonrası -özellikle Galler’den İngiliz mahkemesine çıkan müzisyenlerle- kilise müziğinin zor zamanlar yaşadığı biliniyor.

18.yüzyıldaki uyumsuzluğun yükselişi, ilk önce popüler İngilizce şarkılara uyarlanan William Williams (Pantycelyn) gibi yazarların ilahilerini ortaya koydu ve daha sonra Galliler’in türkülerinden türemiş melodilere uyarlandı. Daha önceki melodiler unison [Ç.N. müzikte hep beraber, tek ses şarkı söyleme yöntemine verilen isim] söylendi, ancak 19. yüzyılın ortalarında tonic sol-fa [Ç.N. deşifre ederek şarkı söylemeyi öğreten pedagojik bir teknik] (özellikle tapınak pazar okulları aracılığıyla) girişimi, cemaatlerin Cymanfa Ganu [Ç.N. genellikle koro şefinin yönetiminde, cemaat tarafından dört bölüm eşliğinde kutsal ilahilerin söylendiği Galler festivali] ya da şan festivalinde part-singing’e [Ç.N. üç veya daha fazla ses partisine ayrılarak şarkı söyleme] katılabileceği anlamına geliyordu. Oratoryo koroları ilahilere eklendi ve vaazlar dahi müzikal anlamda bir yeniliğe dönüştü.

Aslında, bu koral söylemenin gelişmesi, Galler’e özgü değildi. Önceleri muhtemelen İngiltere’nin sanayi bölgelerinde gelişmişti, yani Mendelssohn’un Elijah’ı 1846’da Birmingham’da görevlendirilip sahnelediğinde koro geleneği zaten iyi durumdaydı.

Galler’deki bu geleneğin farklılaşmasının nedeni, tapınak ve Eisteddfod’daki (koro şarkılarının 1825’te tanıtıldığı yer) geleneğin temelinde yatmaktaydı. Gallerli müzisyenlerin, müzikten ziyade çekişmeden ilham aldıklarını söylemek muhtemelen haksızlık olur, ancak korolar ve tapınaklar arasındaki rekabet her zaman canlıydı!

En büyük rekabet zaferi (ve muhtemelen ‘Song of Land’ olarak anılmasının kökeni) Galler’de değil, Londra’daki Crystal Palace’da gerçekleşti. Kıymetli bir demirci olan Griffith Rhys Jones (Caradog), Aberdare merkezli 450 şarkıcıdan oluşan Güney Galler Korosu Birliği’ni (Côr Mawr), 1872 Ulusal Müzik Birliği Pirinç [Ç.N. Bu isim, pirinçten yapılan üflemeli aletlerden gelmektedir] ve Koro Etkinliği’nde zafere taşıdı.

Coura Mawr’ın tek yarışmacı olması gerçeği ödülün değerini azaltmadı ve koro bir sonraki yıl Londra Tonic Sol-Fa Association’ı yenmek için geri döndü. (21 bin Şilin değerindeki bu muhteşem ödül 1873’te, yarışmanın sonlanmasından sonra yıllarca Londra’da tutuldu fakat şimdi Galler’e geri götürüldü ve St. Fagans’daki Galler Müzesi’nde sergilenmektedir).

Caradog; işçi sınıfından oluşu, kendi kendini eğitmesi ve etkileyiciliğiyle zamanın Galler’li koro şeflerine örnek olmuştur.

Galliler’in kompozisyonu için önemli olan; “yeni” koral müziğe duyulan arzunun Joseph Parry, David Evans ve David Jenkins gibi kişilere koro eserlerinin çoğalması için güçlü ve verimli bir hareket sağlamasıydı. Harlech’te (1867-1934), Cardiff’de (1892-1910), Montgomery’de (1920’den) ve Güney Galler’deki Üç Vadide (1930-1939) yarışma olmayan festivaller düzenlendi.

Yazar: Keith Griffin

Çevirmen: Mehmet Akçay

Kaynak: http://www.bbc.co.uk/wales/music/sites/choirs-brass/pages/about_choirs.shtml

Bunları da beğenebilirsin Çevirmenin diğer yazıları