“Göktaşı Etkisi” Araştırması İstatistiklere Göre Dinozorların Yok Olmaktan Kurtulmuş Olabileceklerini Söylüyor

Yeni bir araştırma, dinozorları yok eden göktaşının sayısal verilere göre çok büyük bir imha olayına yol açma şansının düşük olduğunu ortaya çıkardı.

Dünya üzerindeki tüm yaşamın dörtte üçünü yok eden bir göktaşının olma şansı yok, ama Japonya’daki Tohoku Üniversitesinden gelen yeni bir araştırma dinozorların ne kadar şanssız olduğunu sayısallaştırdı. Bu yeni araştırmaya göre, 66 milyon yıl önce meydana gelen bu kitlesel yok oluş olayının ihtimali sadece %13, ve eğer göktaşı gezegendeki herhangi başka bir yere çarpmışsa da dinozorlar hayatta kalabilirlerdi.

Kretase(Tebeşir) Dönemi yaklaşık 66 milyon yıl önce, bir göktaşının şu an Meksika’da Yucatan Yarımadası olarak bilinen yerin tahminen 10 km(6.2 mil) yakınını tuzla buz etmesiyle ansızın sona erdi. Doğrudan ateş hattında olacak kadar şanssız olanların ölümü anlık olsa da, etkisi tek başına dünya çapında bir yıkım anlamına gelmiyor. Buharlaşan kaya ve is, güneş ışığını engelleyerek, nükleer kış etkisine sebep olarak, fotosentezi bozarak ve besin zincirinin çöküşünü tetikleyerek atmosfere boşaldı.

Yeni araştırmadaki araştırmacılar, iklim değişikliğinin sertliğinin göktaşının çarptığı yere göre değişebileceği hipotezini kurdu. Tortul organik materyallerin daha yüksek seviyede olduğu yerler, eğer göktaşı düşük hidrokarbon konsantrasyonları olan bir yerine çarpmışsa dünyayı daha önemli ölçüde soğutan stratosfere daha fazla duman salıyor. Bu fikri test etmek için araştırmacılar, stratosferdeki farklı duman seviyelerinden doğan anormallikleri tahmin edebilmek için küresel bir iklim modeli kullandılar.

Etki bölgesindeki hidrokarbon zengini kayalıkları temel alan model, havaya salınan dumanın karadan 17 derece(31 Fahrenheit) kadar şiddetli, ve denizden 50 metre derinliğe kadar(164 ft.) 5-7 derece(9-13 Fahrenheit) olmakla beraber Dünya’yı ortalama 8-11 derece(14-20 Fahrenheit) soğuttuğunu gösteriyor. Yağış miktarı yüzde 70’ten 85’e düşebilirdi. Bu figürlerin hepsi, Dünya’daki yaşam için korkunç bir manzara çiziyor.

Bu çizelge, dinozorların ne kadar şanssız olduğunu gösteriyor: bu kadar yıkıcı devasa bir yok oluş yalnızca bir göktaşının, o zamanlarda Dünya yüzeyinin sadece %13’ünü oluşturan, hidrokarbon zengini bir alana(bu alanlar turuncu işaretlenmiştir) çarpmasıyla meydana gelebilir.

Tohoku ekibi daha sonra bu hidrokarbon zengini alanların o zamanlarda ne kadar yaygın olduğuna baktı. Araştırmacılar; onların, kayalıkların çoğunlukla su yosunlarının tortu şeklinde daha çok organik madde bıraktığı sahil kıyıları boyunca yoğunlaşan deniz kenarı boşlukları olduğunu keşfetti. Ekibin keşfettiği bu alanlar, Dünya yüzeyinin sadece %13’ünü kaplıyordu.

Göktaşı gezegenin kalan %87’sinin herhangi bir yerine çarpsaydı, Dünya üzerinde yaşam çok daha farklı bir yol alabilirdi. O büyüklükte bir göktaşının darbesi nereye çarparsa çarpsın yine de çok büyük bir yıkıma yol açabilecekken, bazı dinozor türlerinin belirgin sınırın ötesine geçmiş olabildiklerini söyleyecek kadar bile ileri giden Tohoku araştırmacıları, sonradan gelen bu büyük yok oluşun çok aşırı derecede şiddetli olmadığını söylüyorlar.

Bu araştırma Scientific Reports dergisinde yayımlanmıştır.

Kaynak: Tohoku Üniversitesi

 

Yazar: Michael Irving

Çevirmen: Melike Uzunoğlu

Kaynak: https://newatlas.com/dinosaur-asteroid-survival-chance/52155/

Bunları da beğenebilirsin Çevirmenin diğer yazıları