Kötü Anıları Unutmak için İlaç İçer miydiniz?

Kötü anılarınız var mı? Travmatik anılar her şekil ve ölçüde olabilir. Tecavüze uğramak, şiddete maruz kalmak veya savaş sırasında yaralanmak gibi bazıları yürek burkacak kadar korkunç olanlardır. Diğerleri de sevilen birinin zarar görmesini izlemenin verdiği acıyı temel alır. Bazı anılar peşimizi bırakmaz çünkü başka birinin yaşadığı travmadan sorumluyuzdur, sarhoşken araba sürüp korkunç bir kaza yapmak gibi. Buna rağmen, okulda zorbalığa uğramak, sınıfın en güzel kızı tarafından reddedilmek gibi anılar, travma sonrası stres bozukluğu görüntüsünde  daha az etkilidir. Genelde, travmaların başımıza bir şekilde dadanma yolu vardır: En iyi ihtimalle tatsız, en kötü ihtimalle iliğinizi çürütücüdürler. İnsan onları hemencecik unutabilse harika olmaz mıydı?

John Hopkins Üniversitesi’nde “unutmayı” deneyimlemiş bir fare ailesi yaşıyor. Evlerinde-John Hopkins Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde Richard L. Huganir tarafından idare edilen bir laboratuvarda- ne zaman yüksek bir ses patlasa farelere elektrik şoku verildi. Sonraki süreçte o sesi duydukları her an, onları mahveden elektrik çarpması anısının travmasıyla felç kesildiler. Huganir, travma anısıyla korku hissinin arasındaki bağlantıyı anlamak istiyordu. Ne zaman elektrik çarpmasıyla ilişkilenmiş sesi duysalar farelerin amigdalalarının (beynin bellek hatırlamayla ilgili bölgesi) özel bir proteinle dolduğunu keşfetti. Bu protein, hafızadan sorumlu olan sistemi güçlendiriyordu ve böylelikle farelerde korku ve mutsuzluğa sebep oluyordu. Bu proteinleri kaldırarak Huganir, elektrik şoku anısını kalıcı olarak silebildiğini ortaya çıkardı. Fareler artık eskiden ödlerini koparan o sese karşı tepkisizdi: Travmatik olayı tamamıyla unutmuşlardı.

Huganir, “ Anıları seçip de  silebilme gücü, bilim kurgu gibi gelebilir.” diyor. “Ama bunun bir gün, insanlardaki savaş, tecavüz veya diğer travmatik olaylarla ilgili travma sonrası stres bozukluğu gibi korkunç anıları zayıflatma tedavisinde uygulanması mümkün olabilir.”

İnsanlara travmatik anılarını hatırlatarak, doktorların hatırlamaya eşlik eden  proteinleri yok etme şansına ulaşacaklarına ve böylelikle anıları büsbütün yok edeceklerine inanıyor. Başka bir deyişle, birkaç saat boyunca travma anılarını baştan sona yaşamak, terapistler ve ilaçlarla beraber sizi bu kötü hafızadan sonsuza dek kurtarabilir.

İşte şimdi iğne gibi batan bir soru var: Bütün kötü anılardan kurtulmak iyi bir şey mi? Şüphesiz ki siz kendinizinkileri çöpe yollamak için birkaç yüz doları zevkle öderdiniz, ama pişman hisseden pedofililerin suç ve travmalarını unutmalarına razı olur muydunuz? Sarhoş ve arabasını sizinkine çarpmış olan 17 yaşındaki bir erkek çocuğunun hatasının anısını unutmasını ister misiniz? Bireyi rahatlatan şeyler korku, suç ve pişmanlığın caydırıcı etkisinden faydalanan toplum için genellikle uygun değildir. Ayrıca genellikle fiziksel ve duygusal bütünlüğe tehdit sonucu var olan travma sonrası stres bozukluğundan muzdariplere tedavi için tercih hakkı verilmelidir. Şunu da kolayca tahayyül edebiliriz ki insanlar travmayı oluşturan şeye ait bu kadar sert tanımların olmasından onların hafıza silici ilaçlara erişimini kısıtladığı için memnun olmayacaklardır. Hepimiz, geçmişin tatsızlığından biraz olsun kurtulmak istememek için fazla yüklüyüz.

Bilim sürekli yarışırcasına ilerledikçe ve Huganir gibi araştırmacılar beklenmedik ve devrim niteliğinde buluşlara imza attıkça bizler gitgide buna benzer zor seçimlerle baş başa kalacağız. Şüpheniz olmasın ki hafıza silmek için reçeteli ilaçlar kullanılabilir olduğunda bu gibi düşünceler insanların aklında katlana katlana artacaktır: “Biliyorum bu sizin için travmatik gibi durmuyor ama benim için bu ilacı istemeye yetecek kadar travmatik. Topluma dair olan riskleri anlıyorum, tam da bu nedenle toplumdaki herhangi bir Tom’un, Dick’in veya Harry’nin buna erişimi olmasını istemiyorum.  Kimsenin hafıza silen ilaçlar için uygun olup olmadığıma karar vermeye hakkı yok. Onları karaborsadan satın alabilir miyim?”

Dünya giderek karmaşıklaşıyor…

Yazar:  Parag ve Ayesha Khanna
Çevirmen: Melike Uzunoğlu
Kaynak: http://bigthink.com/hybrid-reality/would-you-take-a-pill-to-forget-bad-memories

Bunları da beğenebilirsin Çevirmenin diğer yazıları