Kurtarıcı Arketipi: Markos İncili ve Çelik Adam

Tartışılacak son arketip, kurtarıcı karakterdir. Bu arketipin iki örneği İsa ve Superman’dir. Markos İncili İsa’nın Dünya’daki hayatını kronolojik olarak anlatır. O, bir peygamber, öğretmen ve mucize yaratıcısı olarak sergilenir. O, kurtarıcı arketipinin özeti, kaderi insanlığa hizmet etmek olan bir bireydir. İsa’nınki gibi durumlarda kurtarıcılar, atfedilen ilahi sıfatlar ve liderlerdir. Aynısı Superman için de söylenebilir. Çelik Adam, bu karakteri insanların kurtarıcısı olarak onları kötü adam General Zod’un elinden kurtararak sergiler. Yazının devamı İsa ve Superman’in paylaştığı kurtarıcı arketipi elementlerinin bir kısmını tanımlayacaktır.

Öncelikle, iki figür de ilahi bir soydan gelmektedir. İsa Tanrı’nın oğludur. Tanrı’nın kendisi bu ilişkiyi ”Sen benim sevgili oğlumsun, seninle oldukça hoşnutum” dediğinde teyit eder (Markos 1.11). İsa’nın Tanrı ile bağı onu diğer tüm insanlardan üstün bir konuma koyar. Geçici olarak insan formuyla sınırlandırılmış olmasına karşın, şüphesizdir ki diğerlerinin kusurlarını paylaşmamaktadır. Aynı şekilde Superman de tanrısal ebeveynlerden gelmektedir. Babası Jor-El ve annesi Lara Lor-Van, Kripton gezegeninden gelirler. Onlar, bebeklerin genetik mühendisliği vasıtasıyla yetiştirildiği üstün bir ırkı temsil ederler. Superman’in soyu babasının ”İnsanlara göre o bir tanrı olacak” (Çelik Adam,Zack Snyder) diye belirttiği noktada eşsizdir. İlahi soyluluk Superman ve İsa’nın kurtarıcı olarak paylaştığı bir elementtir.

Tıpkı tüm kurtarıcı arketipleri gibi, bu tür karakterler bir çeşit tehdit deneyimlemelidir.İsa’nın durumu için bu tehdit Markos’un 14. bölümünde geçer. Bahsedilen bölümde onu öldürmeyi amaçlayan bir komplo anlatılır. “Bir çok din adamı ve kahin İsa’yı öldürmenin bir yolunu arıyordu” (Markos 14.1). Kıskançlık nedeniyle, bu din adamları onu tutsak etmek ve Romalılara idamı için teslim etmek için bir yol bulurlar. Havarilerinden biri bile İsa’ya düşman olur. Markos 14.11’de, Yahuda (elçilerden biri) ”ona ihanet etmek için fırsat kollar”. İsa’nın hayatının tehdit edildiği olay Superman’inki ile paralel ilerler.  Doğduğu zaman, General Zod takipçilerine Superman’in kapsülünün vurulması emrini verir. Emir verilen takipçinin Superman’i öldürmekteki kararlılığı o kadar büyüktür ki, öfkelenir ve Jor-El’e saldrır. Dahası, İsa’nın durumundaki gibi Superman’in kendi halkı ona terör estirir. Onu istemezler; aksine, onu hükûmetlerine bir tehdit olarak görürler.

İsa ve Superman’in kutsaldan geldiği farz edilirse, doğaüstü güçleri vardır. İsa mucizeler meydana getirebilir. Mucizelerinden biri Markos 8.22’de Beytsayda’da kör bir adamı iyileştirdiğinde gerçekleşir. Bu olay Superman’in ısı görüşüyle paraleldir. Lois’in alt karın bölgesi yaralandığında Superman gücünü yarayı dağlamak için kullanır. Onu iyileştirir ve yaşama döndürür. İsa’nın bir diğer mucizesi Markos’un 5. bölümünde anlatılır. İncil’in bu bölümünde İsa bir cinliyi, ”temizlenmemiş ruhu” ondan alarak iyileştirir (Markos 5.13). Ele geçirilmiş adamı iyileştirmeyi kabul edişi onun kimin mucizevi güçlerine layık olduğu konusunda ayrım yapmadığını gösterir. Aynısı Superman için de söylenebilir. Filmde, Pete Ross adından bir çocuk ona sürekli zorbalık eder. Sert davranışa rağmen Superman, aracı karaya iterek onu otobüste boğulmaktan kurtarır. Superman ve İsa tarafından paylaşılan son benzer mucize denizin sakinleştirilmesidir. İsa’nın şiddetli rüzgarları ve suları sakinleştirme kabiliyeti Superman’in bir balıkçı ekibi fırtınaya yakalandığında aynısını yapışına paraleldir. İki karakter tarafından ortaya koyulmuş sayısız mucize onları kurtarıcı arketipinin örnekleri yapar.

Tüm film karakterlerinden ayrı olarak, Superman’in hikayesi İsa’nın hayatına en yakın olandır. Esasen, her iki karakter de dünyaya insanlıkla ilgilenmeleri ve onların koruyucuları olmaları için gönderilmiştir. Mütevazi ve arkadaşça doğaları insanların onlara korkusuzca ulaşmasına müsaade eden bir özelliktir. Superman ve İsa mükemmelliğin sembolleridir. Basitçe söylemek gerekirse, karanlık bir dünyadaki ışıklardır.

Çevirmen: Meryem Taşoğlu

Kaynak: http://thebibleasliterature.tumblr.com/post/88526249916/the-archetype-of-the-savior-the-gospel-of-mark

Bunları da beğenebilirsin Çevirmenin diğer yazıları