Romantik Bale – Bölüm 2

Romantik Balenin Düşüşü

1847’de soprano opera sanatçısı Jenny Lind Londra’da görkemli bir çıkış yaptı. Modayla uyumlu Londra izleyicilerinin artık yeni bir yıldızı vardı ve baleye olan ilgilerini kaybettiler.

Bale pandomim, opera ve müzik salonlarında devamını sürdürdü ve 1890’lara doğru bale Alhambra ve Leicester Meydanı imparatorluk tiyatrolarının ana konusu oldu.

Marie Taglioni

“Bu kambur dans etmeyi öğrenebilecek mi acaba?” Marie Taglioni’nin Paris’teki öğretmeni onunla böyle dalga geçmişti. Diğerlerine oranla daha soluk tenli olması ve daha uzun uzuvlara sahip olmasına rağmen Marie Taglioni dünyanın en ünlü dansçılarından birine dönüştü. Onun beyaz uzun tütüsü, tepesinde topladığı koyu renkli saçları üzerine kondurduğu çiçek tacı ve parmak uçlarında verdiği pozu balerinleri tanımlayan görüntü haline geldi.

Marie Taglioni (1804-84) Flore et Zephre balesinde, Richard James Lane’in (1800-72), Alfred Edward Chalon’un (1780-1860) yaptığı bir çizim üzerinden yaptığı oyması, elle renklendirilmiş oyma, İngiltere, 1831. Müze no: E.5055-1967

Marie Taglioni İsveç’te dansçı bir ailede dünyaya geldi. Paris’te eğitim gördü ama babası Filippo onun öğretmeni olana kadar yetenekli olduğu düşünülmüyordu. 1832’de Filippo, Taglioni’ye en çok fayda sağlayacak dans olan La Sylphide’ı yarattı. Bu doğaüstü trajik hikaye İskoçya merkezli olması ve Taglioni’nin sıradışı görünüşü Romantik balenin mihenk taşlarından birini oluşturdu. Taglioni Avrupa’nın yeni coşkusu oldu.

Peri kızı görüntüsü modaya da yansıdı. Genç kadınlar kendilerini daha soluk tenli ve ilgi çekici göstermek için su ve sirke içiyordu.

Marie Taglioni 1831’de Londra’da La Bayadere oyununda başrolde dans etti. Elbisesi zamanın genel dans elbisesine göre yapılmıştı ama balenin Hindistan’da geçmesiyle elbise de bazı değişiklere gidilmişti. Resim de görüldüğü üzere boyun aşağısı açık bırakılmış, kolları kısa, geniş belli, inci taneleriyle süslenmiş bir elbise ve uzun küpeler kullanıldı.

Bayadere Hintli tapınak dansçısı demektir. 1830’da Hint dansları hakkında pek bir bilgi yoktu ve hareketler kitaplar ve resimler gibi görsel kaynaklara dayanmaktaydı. Londra gerçek Hint dansını 1838’e kadar görmedi ve gördüğünde de bazı izleyiciler Taglioni’nin ‘Hint’ dansını gerçeğine tercih etti.

Taglioni parmak uçlarında dururdu. 1820’lerde dansçıların parmak uçlarında durduğunu gösteren resimler vardı ama sonrasında sanat değil, bir teknik beceri haline gelmişti. Taglioni ve koreografı olan babası bu tekniği mükemmele yakın bir hale getirdi. Böylece çabasız bir şekilde karakterin özelliği olarak görülebiliyordu. İzleyicilere göre o, yerin üstünde uçuyor gibi görünürdü. Taglioni’den itibaren parmak ucu tekniği bale tekniğinin bütünleyici unsuru haline geldi.

Taglioni Çılgınlığı

Bayadère rolünde Marie Taglioni, renkli taşbasma, 1831. Müze no: E.5046-1968

Taglioni öylesine popüler bir figür haline geldi ki birçok şeye onun adı verildi. Rusya’da Taglioni karamelleri, kekleri ve saç stilleri mevcuttu. 1842’de Rusya’da yaptığı son temsilinde giydiği bale ayakkabıları 200 rubleye satıldı. Ayakkabılar sonrasında pişirildi, garnitür eklendi ve özel bir sosla servis edilerek bir grup bale hayranı tarafından afiyetle yenildi. Ayakkabıların giyilip giyilmediği tarih kitaplarında yazmıyor.

İngiltere’de bir posta arabasına da onun adı verildi.

Taglioni 1947’de emekli oldu. 1860’da öğrencisi Emma Livry için ilk ve son balesi Le Papillon (kelebek) dansını koreografi etti. Ne yazık ki, 1863’de Emma’nın kostümü bir gaz alevine sürttü ve alev aldı. Yanıkları nedeniyle çok geçmeden öldü.

Taglioni’nin Öğretmenliği

Madame Taglioni’nin Dans Dersi, kağıt üzerine mürekkep ve sulu boya, 19. yüzyılın ikinci yarısı.

Marie Taglioni dansçılığı bırakınca İtalya’ya Como Gölü’nün sahillerine yerleşti. 1870’lerde Londra’ya taşındı ve orada çocuklara ve kadınlara modern dans öğretmeye başladı. Öğrencileri hiç azalmazdı, çoğu Londra’nın en zeki ailelerinden gelmekteydi.

Sadece bir grup öğrenciye bale öğretti, modern dans çoğunluk için daha uygundu. Öğrencilerinin arasında Prenses May de vardı, hayatı boyunca Marie Taglioni’den ders almakla övünen geleceğin Kraliçe Mary’si.

Dönemin en ünlü balerini olan Taglioni yüksek maaş alıyordu ve hayranlarından gelen birçok mücevher ve diğer hediyelere boğuluyordu. Özellikle meslektaşlarına göre hiçbir zaman fazla şaşalı bir hayat tarzına sahip olmadı. Fakat bütün mirasının kocasının borçlarını ödemeye gittiği ve bu yüzden öğretmenlik yapmak zorunda kaldığı düşünülüyor.

18. ve 19. Yüzyıllarda bir uluslararası profesyonel dansçılar komitesi üst sınıftakilere dönemin modern danslarını oluşturan karmaşık oluşumları göstererek para kazanıyordu.

18. Yüzyılın ortalarına doğru ise dans daha geniş kitlelere yayıldı ve dansın kendisi çok daha basitleşti.

İlk başlarda yapılan utanç verici vale, İskoç dansı ve Polka dansı kitaptan okuyarak öğrenilebilirdi. Bu yüzden de geleneksel dans ustalarının güncelliğini tehlikeye atıyordu.

 

*”Temsil” kelimesi bale dilinde “gösteri” kelimesinin karşılığı olduğundan kullanılmıştır.

Çevirmen: Defne Çobanoğlu

Kaynak: http://www.vam.ac.uk/content/articles/r/romantic-ballet/

Bunları da beğenebilirsin Çevirmenin diğer yazıları