Tiyatro Sahnelerinin ve Oditoryumlarının Çeşitleri Nelerdir?

Tiyatrolar, sunulan eserlerin tiplerine göre farklı iç düzenlerle gelişmiştir. En yaygın sahne düzenlemeleri aşağıda listelenmiştir.

Prosenyum (Sahne Önü) Sahneler

Prosenyum sahneler, her zaman kemer şeklinde olmamasına rağmen, prosenyum kemeri olarak bilinen mimari bir çerçeveye sahiptir. Sahneleri sanki seyirciden nazikçe uzaklaşır gibi derin ve bazen eğiktir. Bazen sahnenin önü prosenyum kemerini geçerek seyirciye uzanır. Bu apron veya ön sahne olarak bilinir. Prosenyum sahnelerini içeren tiyatrolar prosenyum kemeri tiyatroları olarak bilinirler ve çoğunlukla canlı müzik için orkestra çukuru ve ışıklandırma ile sahne dekoru için sinek kulesi içerirler.

Sheffield Lyceum’da bulunan prosenyum kemerinin fotoğrafı.

İleri Çıkıntılı (Baskılı) Sahneler

İsimden de anlaşıldığı gibi bu tasarı veya “baskı” üç tarafta oturan seyircinin içine doğrudur. Baskı sahnesinin kendisi her zaman kare değildir ancak yarı dairesel ya da herhangi bir sayıda kenarlı yarım çokgen olabilir. Bu tür sahneler çoğunlukla oyuncularla izleyici arasındaki yakınlığı arttırmak için kullanılır.

Kent Üniversitesi’ndeki Gulbenkian’ın İleri Çıkıntılı Sahnesini gösteren fotoğraf.

Çember (Çevreli) Tiyatrolar

Bu tarz tiyatrolar, her tarafı seyirci tarafından çevrilmiş merkez performans alanına sahiptir. Düzen nadiren “çemberdir”: Daha çok oturma yerleri kare veya çokgen formatındadır. Oyuncular koltukların aralarındaki koridorlar ya da geçitler sayesinde sahneye girerler. Sahne dekoru çok azdır ve seyircinin görüş alanını engellememeyi sağlayacak şekilde dikkatlice yerleştirilmiştir.

Scarborough, Stephen Joseph Theatre’ın çember oditoryumunu gösteren fotoğraf.

Arena Tiyatrolar

Arena tiyatrolar büyük ölçekli oditoryumlardır ve çember tiyatrolar gibi her tarafta seyircilerin olduğu merkez bir sahneye sahiplerdir. Spor sahaları gibi, sahne alanı genellikle dikdörtgen ve oturma düzeni katmanlıdır.

Kara Kutu veya Stüdyo Tiyatrolar

Bunlar, temelde siyaha boyanmış tek kişilik, sahne katının ilk seyirci sırasıyla aynı seviyede olduğu, esnek performans alanlarıdır. Çeşitli eserlerin sunulmasına imkan tanımak adına, bu alanlar genellikle oturma düzeninin geçici olarak çok farklı biçimde kurgulanmasına olanak sağlar.

Ealing, Questors Theatre’daki Stüdyoyu gösteren bir fotoğraf.

Platform Sahneler

Bunlar genellikle bir odanın sonunda yükseltilmiş dikdörtgen platformdan oluşurlar. Ya düz ya da eğimli zemine sahip olabilirler. Seyirciler sahneye bakan sıralarda otururlar. Platform sahneler, tiyatronun alanın kullanımlarından yalnızca biri olduğu çok amaçlı salonlarda sıkça kullanılır. Sahne açık ve perdesiz olduğundan, bu sahneler bazen son sahne veya açık sahne olarak da bilinirler.

Hipodromlar

Hipodromlar sirklerle benzerdir. Aynı alana bakan katmanlı oturma yerleriyle çevrilmiş dairesel merkez alana sahiptir. Genellikle derin çukurlar ya da düşük perdeler seyirciyi arenadan ayırır.

Açık Hava Tiyatroları

Bazen sahnenin bazı kısımları ya da seyirci oturma alanları üstü kapalı olsa da, bunlar çatıya sahip olmayan dış mekan tiyatrolarıdır. Bu sahneler, özellikle gün batımı sırasında, gün boyunca değişen doğal ışıklardan faydalanabilirler.

Rutland Açık Hava Tiyatrosunu gösteren bir fotoğraf.

Alana Özel Tiyatro

Bölgeye özel tiyatro, sıklıkla tarihi, atmosferi ya da belli bir lokasyonun deneyimlerini yansıtarak, genellikle pub, ev ya da depo gibi geleneksel tiyatro alanı olmayan yerlerde oynanır.

Gezgin Tiyatro

Bu, seyircilerin oyuncuları ve performansı takip etmek için bir yerden bir yere hareket etmesini kapsar.

 

Çevirmen: Nisa Küçük

Kaynak: http://www.theatrestrust.org.uk/discover-theatres/theatre-faqs/170-what-are-the-types-of-theatre-stages-and-auditoria