Yalan Fabrikası – Bölüm 1

Politika nasıl “iş” haline geldi?

Upton Sinclair’ın “Ben, Kaliforniya Valisi ve Yoksulluğa Nasıl Son Verdim?” adlı eseri, muhtemelen şimdiye kadar yazılmış en heyecan verici kampanya yazınıdır. Sinclair, alışılmış palavralar yerine, en ünlü eseri olan “Şikago Mezbahaları” dahil toplam 47 adet kurgu eserinin yazarıdır. Sinclair 1933’te yayımlanan “Ben, Kaliforniya Valisi” adlı eserinde 1934 yılında vali seçildiğini ve 1938 yılında yoksulluğa nasıl son verdiğini anlatır, yani adeta geleceğin tarihini kaleme almıştır. Yazar, eseriyle ilgili, “Bildiğim kadarıyla, bu bir tarihçinin tarihini gerçeğe dönüştürmek için yaptığı ilk şey.” ifadelerini kullanmıştır.

Eser sadece 64 sayfaydı, ancak dört ayda yüz elli bin kopya sattı. Bölüm 1: “1933 yılının bir ağustos akşamında, Kaliforniya eyaletinin altmışıncı ilçe meclisinde, Demokrat Parti ilçe merkez komitesinin beş üyesi bir konferans düzenledi.” Bu, 1931 yılında eyalet meclisinin 120 sandalyesinin tamamını cumhuriyetçilerin kazandığını, tek bir demokratın bile eyalet çapında görev almadığını, Kaliforniya Eyaletinin tek partiyle yönetildiğini hatırlayıncaya kadar kulağa sürükleyici gelmeyebilir. Ayrıca hatırlamakta fayda var, devletin işsizlik oranı yüzde 29 idi. 1933 Ağustosu’nda yapılan toplantıya geri dönelim: “Amaç, Upton Sinclair’ın Demokrat Parti’ye kayıt olması ve Kaliforniya valisi seçimlerinde Demokrat Parti’nin adayı olma olasılığını değerlendirmekti.” Ya yaşam boyu sosyalist olan Sinclair, Demokrat adayı olursa? Bu havalı bir ters köşe olurdu.

Sinclair, kısaltması “epik” anlamına gelen “Kaliforniya’da yoksulluğun sona erdirilmesi” sloganını benimseyerek, kampanya amblemi olarak kartal ve şahin seçeneklerinin üstünü çizip (“Şahsen avın hiçbir türlüsüne heves duymuyorum.” diyor.) meşgul arıyı seçerek; (“Hem çalışkan hem de kendini savunmasını biliyor.”),kar amaçlı değil, “üretim amaçlı kullanım” felsefesini uygulayacak kooperatif fabrikalar ve çiftlikler kurma planını açıklayarak, satış vergisini ortadan kaldırıp yılda 50 bin dolardan fazla kazananlardan yüzde 31 gelir vergisi alınacağını söyleyerek, sadece kıyameti koparmakla kalmayıp akıl almaz bir biçimde kazanmayı vaad ederek tempoyu gitgide arttırdı.

Yine de Sinclair’ın, 1934 Ağustosu’nda, şimdiye kadar Kaliforniya’daki herhangi bir birincil adayın aldığından daha fazla oy alarak Demokratik adaylığı kazanması, herkeste şok etkisi yarattı. Bu okumayı daha da heyecanlı hale getiren olay (ya da birçok kişiyi dehşete düşüren) romanda olur: Sinclair’ın ne düşündüğünü seyrederek. Bölüm 4: “Kaliforniya Demokrat seçmenlerinin kendilerini “epik” plana adamış olduğu haberi ülke çapında sansasyon yarattı.” Doğru! “Bu durum, planın dergilerde kapsamlı bir şekilde tartışılmasına ve Millet İçin Epik Komitesi’nin kurulmasına yol açtı.” Bir çeşit! “Yüz önde gelen yazar tarafından Sinclair’ın Vali olmasını onaylayan bir bildiri imzalandı, şehirler ve eyaletlere planı tanıtmak amacıyla ülke çapında her yere üniversite grupları kuruldu. Birtakım ileri görüşlü ekonomistler planı onayladı, Sinclair, Birleşik Devletler senatörleri ve elli meclis üyesinden destek mektubu aldı.” Tamam, aslında böyle bir şey hiç olmadı.

1934’te Sinclair, “Ben, Vali Adayı, ve Nasıl Yendim?” adlı kurgusal olmayan bir seriyle seçim yılı boyunca neler olduğunu açıkladı. “Ben çocukken, Harvard Üniversitesi başkanı ‘siyaset bilimi’ hakkında yazdı.” diye başladı Sinclair. “Burada bir akademisyenin siyasete nasıl bulaştığını ve ona neler olduğu ortaya koyuldu.” “Nasıl Yendim?” elli gazetede her gün kısım kısım yayımlandı. Sinclair, Demokrat Kongre’den hemen sonra, Los Angeles Times’ın “Upton Sinclair” isimli bir bölüme başladıklarını ve bunun anketler açılana kadar altı hafta boyunca her gün devam ettiğini anlattı. “Bu bölümü her gün okuyordum,” diye yazdı Sinclair, “Seçimleri kaybedeceğim geçiyordu aklımdan.”

Sinclair yendi dedi, çünkü muhalefet cephesi Yalan Fabrikası denilen bir oluşum yürüttü. “Bana kütüphaneleri araştıran ve şimdiye kadar yayımladığım her kelimeyi okuyan bir düzine erkeğin olduğunu söylediler.” “Yazdığı satırları, romanlarında oluşturduğu kurgusal karakterlerin konuşmalarını bulurlar ve sanki o cümleler Sinclair’ın ağzından çıkıyormuş gibi yaparlar. Onlar, yüzlerce sabahın her birinde Kaliforniya atmosferine salınmak üzere zehir hazırlayan siyasi kimyager kadrosuydu.” Aslında o zamanlar sadece iki kişilik bir kadrosu vardı ve şirketin adı Yalan Fabrikası değildi. Bu şirkete “Campaigns Inc.” deniyordu.

Yazar: Jill Lepore

Çevirmen: Büşra Tatoğlu

Kaynak: https://www.newyorker.com/magazine/2012/09/24/the-lie-factory

Bunları da beğenebilirsin Çevirmenin diğer yazıları