Yüksek Sesle Okuduğunuz Şeyleri Hatırlamanız Neden Daha Olasıdır?

Dr. Seuss, “Ne kadar çok okursanız o kadar şey bilirsiniz. Ne kadar çok şey öğrenirseniz, o kadar yere gidersiniz ” diye yazmıştı. Sorun şu ki, okuduğumuz şeylerin çoğunu unutuyoruz. Okumanın, bazı şeyleri hatırlayacağımızı daha olası kılan bir yolu var mı?

Bu soruyu cevaplama hevesiyle, Kanada’daki Waterloo Üniversitesi’nden  araştırmacılar Noah Farrin ve Colin MacLeod, Memory’de yayınlanan bir araştırma yaptılar. Araştırmanın sonuçları daha etkili çalışma yöntemlerine yeni bir ışık tuttu.

Yüksek sesle okunmanın hafızaya yardımcı olabildiği zaten biliniyor, ancak bunun nedeni açık değil; okuma eylemi mi, kendi konuşmanı duyman mı, yoksa her ikisi de mi? Bu olasılıkları ayıklamak için, araştırmacılar ilk önce 75 öğrenciyi psikoloji laboratuarlarına davet ettiler ve 160 kelimeyi yüksek sesle söyleterek kaydettiler. Bu noktada, öğrenciler iki hafta içinde laboratuvara döneceklerini biliyorlardı ama nedenini bilmiyorlardı.

Öğrenciler laboratuvara döndüğünde, hemen gerçekleşecek hafıza sınavına hazırlanmak üzere daha önce karşılaştıkları sözcüklerin yarısını incelediler. Bu sözleri dört farklı şekilde gözden geçirdiler; sözcüklerin 20’sini sessizce okudular, bir başkasının okuduğu 20 kelimenin kaydını duydular, önceden 20 kelime daha söyledikleri kayıtlarını duydular ve son 20 kelimeyi yüksek sesle okudular (katılımcıların bu farklı revizyon yöntemlerini tamamladıkları sıralar değişkendi).

Takiben yapılan hafıza testi, üzerinde çalıştıkları 80 kelimeden ve iki hafta önce kullanılıp  büyük ölçüde unutulacağı varsayılan diğer 80 kelimeden oluşan bir tanıma testiydi. Her bir kelimeyi gördükten sonra, öğrencilerin az önce üzerinde çalıştıkları kelimelerden olup olmadığını belirtmeleri gerekiyordu.

En etkili revizyon yöntemi çalışma aşamasında kelimeleri yüksek sesle okumaydı. Bu, ortalama olarak yüzde 77’lik doğru cevap sağlamıştı (kelimelerin az önce çalışılanlar ya da eskiler olarak doğru kategorize edildiği cevaplar doğru kabul edilmiştir). Etkililiğin azalmasına göre bunu sırasıyla kendi kaydını duymak, bir başkasının söylediği kelimelerin kaydını duymak ve en son sessizce okumak izledi.

Bu sonuçlar yüksek sesle okunmanın, hem okuma eyleminden hem de kendini duyma deneyiminden kaynaklandığını göstermektedir. Ancak, yüksek sesle okuma ve kendi kaydını dinleme arasındaki boşluk oldukça küçüktü ve performansta sadece yüzde 3 fark vardı. En büyük boşluk (yüzde 12) kelimeleri yüksek sesle okumak ve sessizce okumak arasındaydı.

Bu sonuçları tartışırken, araştırmacılar “üretim etkisi” terimini kullandılar. Bu, sadece bilgiyi duymak yerine yüksek sesle söylerseniz elde edilen bellek avantajını tanımlar. Üretim etkisi, büyük ihtimalle üç faktörün birleşik avantajından kaynaklanmaktadır. İlk olarak, yüksek sesle okumak motor işlemeyi gerektirir ve bu da onu daha aktif bir süreç haline getirir. İkincisi, öğrencilerin kelimeleri okuması, dinlemekten ziyade daha derin öğrenmeye yol açabilecek bir görsel işleme unsuru gerektirir. Üçüncüsü, yüksek sesle okumak, kendinden referanslıdır (yani “ben söyledim”), bu da bilgiyi daha belirgin hale getirebilir.

Öğrenciler sessizlik içinde okuduğunda (en az etkili yöntem), kendilerine referans veren veya işitsel bir uyarı almadılar. Bu sonuçlar ayrıca, duyuların bir kombinasyonunu kullanarak bilgi öğrenmenin avantajlı olduğunu gösteren önceki bulguları doğrulamaktadır.

Yakın zamanda yapılan bir inceleme, birçok öğrencinin revizyon yöntemi olarak daha etkili bir yöntem olmasına rağmen kendi kendilerini test etmek yerine yeniden okuma yapmaya zaman ayırdıklarını belirtti. Yeniden okuma öğrencilerin kullanacakları bir stratejiyse, mevcut çalışmanın bulguları, yüksek sesle çalışmanın bunu sessizce yapmaktan daha etkili olabileceğini gösterdiği için önemlidir.

Mevcut sonuçların, öğrencilerin basit kelime listelerinden ziyade derslerinin bir parçası olarak çalışmaları gereken materyalleri kullanırken tekrarlandığını görmek ilginç olurdu.

Bu çalışma, insanların daha fazla bilgiyi nasıl hatırlayabileceği konusundaki anlayışımızda bir adımdır. Bir dahaki sefere başka bir parlak BPS Araştırma makalesini okumaya geldiğinizde, yüksek sesle okumayı deneyin (ofisiniz veya oda arkadaşlarınız bunun için size teşekkür etmeyebilir!).

 

Yazar: Bradley Busch

Çevirmen: Büşra Dural

Kaynak: https://digest.bps.org.uk/2017/11/30/why-youre-more-likely-to-remember-something-that-you-read-to-yourself-out-loud/amp/

Bunları da beğenebilirsin Çevirmenin diğer yazıları